Tarayıcıların Tarihi: Modern tarayıcıları yaratan destansı güç mücadeleleri

Web Tarayıcılarının Tarihi

Dünya tarihi destansı güç mücadeleleriyle, dünyayı fetheden tiranlarla ve kahraman mazlumlarla dolu. Web tarayıcılarının tarihi de çok farklı değil. Bilgi devrimini ateşleyen ve birbirinden kullanıcı çekmeye çalışan tarayıcıların mücadelesini başlatan ilk basit yazılımları öncü akademisyenler geliştirdi.

Web Çağı’ndan önce

1950 yılında bilgisayarlar bir odayı kaplayacak kadar büyüktü ve günümüzün hesap makinelerinden bile daha akılsızdılar. Ancak ilerleme hızlıydı ve 1960 yılına gelindiğinde karmaşık programları çalıştırabiliyorlardı. Dünyanın dört bir yanındaki hükümetler ve üniversiteler, makinelerin konuşabilmesinin işbirliğini ve bilimsel atılımları beslemesinin harika olacağını düşündüler.

ARPANET ilk başarılı ağ projesiydi ve 1969 yılında ilk mesaj Los Angeles’taki Kaliforniya Üniversitesinin (UCLA) bilgisayar bilimleri laboratuvarından yine Kaliforniya’daki Stanford Araştırma Enstitüsüne (SRI) gönderildi.

Bu durum bilgisayar ağlarında bir devrime yol açtı. Yeni ağlar kuruldu, bu ağlar dünyanın dört bir yanındaki üniversiteleri ve araştırma merkezlerini birbirine bağladı. Ancak sonraki 20 yıl boyunca internet halka açık değildi; sadece üniversite ve devlet araştırmacıları, öğrenciler ve özel şirketler tarafından kullanılabiliyordu. Telefon hatları üzerinden bilgi alışverişi yapabilen onlarca program vardı ama hiçbirinin kullanımı kolay değildi. Gerçekten açık internet ve ilk web tarayıcısı ancak 1990 yılında ortaya çıktı.

Web Çağı

British computer scientist Tim Berners-Lee created the first web server and graphical web browser in 1990 while working at CERN, the European Organization for Nuclear Research, in Switzerland. He called his new window into the internet "WorldWideWeb." It was an easy-to-use graphical interface created for the NeXT computer. For the first time, text documents were linked together over a public network—the web as we know it.

Bir yıl sonra Berners-Lee, CERN’de matematik öğrencisi olan Nicola Pellow’dan basit bilgisayar terminallerine yönelik Line Mode Browser programını yazmasını istedi.

By 1993, the web exploded. Universities, governments, and private corporations all saw opportunity in the open internet. Everyone needed new computer programs to access it. That year, Mosaic was created at the National Center for Supercomputing Applications (NCSA) at the University of Illinois Urbana-Champaign by computer scientist Marc Andreessen. It was the very first popular web browser and the early ancestor of Mozilla Firefox.

NCSA Mosaic ran on Windows computers, was easy to use, and gave anyone with a PC access to early web pages, chat rooms, and image libraries. The next year (1994), Andreessen founded Netscape and released Netscape Navigator to the public. It was wildly successful, and the first browser for the people. It was also the first move in a new kind of war for internet users.

Tarayıcı Savaşları

By 1995, Netscape Navigator wasn't the only way to get online. Computer software giant Microsoft licensed the old Mosaic code and built its own window to the web, Internet Explorer. The release sparked a war. Netscape and Microsoft worked feverishly to make new versions of their programs, each attempting to outdo the other with faster, better products.

Netscape created and released JavaScript, which gave websites powerful computing capabilities they never had before. (They also made the infamous <blink> tag.) Microsoft countered with Cascading Style Sheets (CSS), which became the standard for web page design.

Things got a little out of hand in 1997 when Microsoft released Internet Explorer 4.0. The team built a giant letter "e" and snuck it on the lawn of Netscape headquarters. The Netscape team promptly knocked the giant "e" over and put their own Mozilla dinosaur mascot on top of it.

Then Microsoft began shipping Internet Explorer with their Windows operating system. Within 4 years, it had 75% of the market and by 1999 it had 99% of the market. The company faced antitrust litigation over the move, and Netscape decided to open source its codebase and created the not-for-profit Mozilla, which went on to create and release Firefox in 2002. Realizing that having a browser monopoly wasn't in the best interests of users and the open web, Firefox was created to provide choice for web users. By 2010, Mozilla Firefox and others had reduced Internet Explorer's market share to 50%.

Other competitors emerged during the late '90s and early 2000s, including Opera, Safari, and Google Chrome. Microsoft Edge replaced Internet Explorer with the release of Windows 10 in 2015.

Günümüzde Web’de Gezinme

Today there are just a handful of ways to access the internet. Firefox, Google Chrome, Microsoft Edge, Safari and Opera are the main competitors. Mobile devices have emerged during the past decade as the preferred way to access the internet. Today, most internet users only use mobile browsers and applications to get online. Mobile versions of the major browsers are available for iOS and Android devices. While these apps are very useful for specific purposes, they only provide limited access to the web.

Gelecekte web muhtemelen hipermetin köklerinden daha da uzaklaşarak etkileşimli deneyimlerden oluşan uçsuz bucaksız bir denize dönüşecek. Sanal gerçeklik onlarca yıldır ufukta görünüyordu (en azından 1992’de “Lawnmower Man” filminin ve 1995’te Nintendo Virtual Boy’un piyasaya sürülmesinden beri) ancak web nihayet bunu geniş kitlelere ulaştırabilir. Firefox artık WebVR ve A-Frame’i destekliyor. Bu sayede geliştiriciler hızlı ve kolay bir şekilde sanal gerçeklik siteleri oluşturabilirler. Modern mobil cihazların çoğu WebVR’ı destekliyor ve basit karton kutularla kolayca VR başlığı olarak kullanılabiliyor. Bilimkurgu yazarı Neal Stephenson’ın hayal ettiği gibi bir 3D sanal gerçeklik sitesi çok yakında gerçeğe dönüşebilir. Böyle bir durumda web tarayıcısı tamamen görünmezleşip başka bir dünyaya açılan gerçek bir pencere haline gelebilir.

Whatever the future of the web holds, Mozilla and Firefox will be there for users, ensuring that they have powerful tools to experience the web and all it has to offer. The web is for everyone, and everyone should have control of their online experience. That's why we give Firefox tools to protect user privacy and we never sell user data to advertisers.

Kaynaklar

• https://en.wikipedia.org/wiki/Mosaic_(web_browser)
• https://en.wikipedia.org/wiki/History_of_the_web_browser
• https://en.wikipedia.org/wiki/History_of_the_Internet
• https://en.wikipedia.org/wiki/Browser_wars
• https://home.cern/topics/birth-web
• https://www.zdnet.com/article/before-the-web-the-internet-in-1991/